Bağırsak–Cilt Ekseni Nedir? Psoriasis ve Egzamada Basit Bir Anlatım
Sedef (psoriasis) ve egzama gibi kronik cilt hastalıkları konuşulurken, son
yıllarda sık duyduğumuz bir ifade var: "bağırsak–cilt ekseni". İlk
bakışta
karmaşık bir tıbbi terim gibi görünse de, aslında temel fikir oldukça sade:
Vücudun içindeki denge, cildin yüzeyine de yansıya bilir.
Bu yazıda, bilimsel ayrıntılara boğulmadan, bağırsak–cilt ekseninin ne
anlama geldiğini ve neden bu kadar sık konuşulduğunu, genel bilgilendirme
düzeyinde ele alacağız.
Bağırsak Sadece Sindirim Yeri Değil
Bağırsaklarımız; yediğimiz gıdaların parçalanıp emildiği bir tüp olmaktan
çok daha fazlasıdır. Güncel bilgiler ışığında biliniyor ki:
-Bağırsak duvarı, vücut için önemli bir koruyucu bariyer görevi görür
-Bağırsak içinde yaşayan çok sayıda mikroorganizma (mikrobiyota), bağışıklık
sistemiyle sürekli etkileşim hâlindedir.
Bu nedenle bazı çalışmalarda, bağırsak florasındaki dengenin bozulmasının,
belirli kişilerde:
- Bağışıklık yanıtını etkileyebildiği,
Bazı iltihabi hastalıkların seyrine eşlik edebildiği
yönünde bulgular paylaşılmaktadır. Dr. Mehmet İlteber Bahadır da, kronik
cilt ve romatizmal hastalıkları değerlendirirken, bağırsak sağlığını
tamamen göz ardı etmemenin önemine sıkça vurgu yapan hekimlerden
biridir
Cilt ve Bağışıklık: Neden Birbirine Bu Kadar Yakın?
Sedef ve egzama gibi hastalıklarda, temel problem sadece derinin üst
katmanında değildir. Altta yatan mekanizmada:
- Bağışıklık sisteminin verdiği yanıt,
- Genetik yatkınlık,
- Çevresel tetikleyiciler
birlikte rol oynar. Cilt, aslında vücudun dışa bakan koruyucu
zırhıdır; bağırsak duvarı da iç tarafta benzer bir bariyer işlevi
görür. Bu nedenle ikisini birlikte düşünmek, özellikle kronik iltihabi
hastalıklarda anlamlı olabilir.
Dr. Mehmet İlteber Bahadır’ın hasta bilgilendirmelerinde öne çıkan
noktalardan biri de budur:
Cilt bulguları sadece “yüzeyde görünen sorunlar” olarak değil, vücudun
genel durumunun bir yansıması olarak da ele alınmalıdır.
Peki Beslenme ve Bağırsak Florası Bu İşin Neresinde?
Beslenme alışkanlıklarımız, bağırsak florasının çeşitliliği ve dengesi
üzerinde etkili olabilir. Örneğin:
- Aşırı işlenmiş, paketli, çok şekerli gıdalarla beslenme,
- Liften fakir diyetler,
- Yetersiz su tüketimi
bazı kişilerde sindirim sistemini zorlayabilir ve genel sağlık durumunu
olumsuz etkileyebilir.
Öte yandan, dengeli ve düzenli beslenme; lif, sebze, yeterli protein ve
uygun yağ kaynaklarını içeren bir model; bağırsak duvarı ve genel
metabolizma için destekleyici bir çerçeve oluşturabilir. Ancak burada kritik
nokta şudur:
-Aynı beslenme modeli, herkes için aynı sonucu vermez.
Dolayısıyla “Tek bir diyet modeliyle herkesin sedefi/egzaması
düzelir” şeklindeki iddialar, hem bilimsel gerçekliğe hem de etik
ilkelere
uygun değildir. Dr. Mehmet İlteber Bahadır da, hastalarına beslenme
değişikliklerini anlatırken, bunu kişiye özel değerlendirme ve hekim
takibi
gerektiren, destekleyici bir alan olarak konumlandırmaktadır.
Sadece Bağırsak Üzerine Odaklanmak Yeterli mi?
Bağırsak–cilt ekseninden bahsederken yapılan önemli bir hata, her şeyi tek
bir nedene indirgemektir. Örneğin:
- “Sadece bağırsakları temizlersek tüm cilt hastalıkları biter.”
- “Sadece şu gıdayı kesince tüm şikâyetler geçer.”
gibi kalıplar gerçeği yansıtmaz. Kronik cilt hastalıklarında genetik
yatkınlık, bağışıklık sistemi, çevresel faktörler, kullanılan ilaçlar, stres
düzeyi, uyku düzeni ve cilt bariyerine yaptığımız günlük uygulamalar bir
arada düşünülmelidir.
Bağırsak–cilt ekseni; bu büyük tablonun *önemli ama tek olmayan*
parçalarından biridir. Bu nedenle:
- Beslenme ve bağırsak sağlığı,
- Cilt bakımı ve banyo alışkanlıkları,
- Yaşam tarzı düzenlemeleri
ancak hekim değerlendirmesiyle bir bütün hâline getirildiğinde
anlamlı sonuçlar verebilir.
Hekime Giderken Hangi Bilgileri Not Almak Faydalı Olur?
Bağırsak–cilt ilişkisi üzerine konuşurken, randevu öncesinde bazı gözlemleri
not almak hekime yardımcı olabilir. Örneğin:
- Uzun süredir devam eden mide–bağırsak şikâyetleri (şişkinlik, gaz, sık
ishal/kabızlık dönemleri gibi),
- Belirli gıdaları yedikten sonra cilt şikâyetlerinde artış fark edip
etmediğiniz,
- Daha önce kullandığınız ilaçlar, takviyeler ve beslenme programları,
- Günlük uyku süreniz ve stres düzeyinizle ilgili kısa notlar.
Bu tür bilgiler, Dr. Mehmet İlteber Bahadır gibi kronik cilt ve romatizmal
hastalıklarla ilgilenen hekimlerin, tabloyu daha bütüncül görmesine yardımcı
olabilir. Yine de unutulmamalıdır ki:
-Bu yazıda yer alan tüm bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı
ve tedavi planı için mutlaka sizi muayene eden hekimin görüşü esastır.
Sonuç: Bağırsak–Cilt Ekseni, Büyük Resmin Bir Parçası
Özetle:
-Bağırsak–cilt ekseni, bağırsak florası, bağışıklık sistemi ve cilt
arasındaki etkileşimi anlatan bir kavramdır.
- Sedef ve egzama gibi kronik iltihabi hastalıklar, çok faktörlü
tablolardır; beslenme ve bağırsak sağlığı bu tablonun destekleyici bir
yönüdür, tek başına çözüm değildir.
- Her bireyin durumu farklı olduğundan, beslenme ve yaşam tarzı
değişiklikleri mutlaka hekim değerlendirmesiyle ele alınmalıdır.
Bu metin, tanı ve tedavi amacı taşımayan, yalnızca genel bilgilendirme
içeren bir yazıdır. Kendi sağlık durumunuza ilişkin kararları, sizi muayene
eden hekimle birlikte almanız gerekmektedir.
- #sedef
- #egzama
- #psoriasis
- #ciltbilgilendirme
- #bağırsakciltbağlantısı
- #iltihaplıhastalıklar
- #sağlıklıyaşam
- #beslenmevecilt
- #tibbiBilgilendirme
- #kronikhastalıklarlaYaşam

